Het afwerken van een keramische vorm met glazuur is reeds eeuwen oud. Over het algemeen wordt aangenomen dat glazuren zo’n 4000 jaar v Chr. voor het eerst zijn gebruikt in Egypte of Mesopotamië. Hoewel de glazuurtraditie minder oud is dan het vormen en bakken van klei, kunnen we wel spreken van een zeer oude traditie. Tot op de dag van vandaag heeft het glazuur een bepaalde mystieke aantrekkingskracht. Dit komt mede doordat aan het ontrafelen van de geheimen van het glazuur pas eind 18e eeuw een begin is gemaakt. Zelfs in de huidige geautomatiseerde 21e eeuw heeft het glazuur nog niet al haar geheimen prijsgegeven en heeft zij nog altijd haar charmes behouden. Ik vind het openen van de oven na een gladbrand altijd het meest spannende onderdeel van het maken van keramiek. Met moeite kan ik me bedwingen de oven niet te openen voordat de temperatuur genoeg is gedaald, meer dan eens heb ik m’n handen gebrand tijdens een (te) vroege inspectie van beker of potje.

5,0 kalk

In theorie is het glazuren van een voorwerp niet erg ingewikkeld; eerst stook ik het voorwerp "biscuit" (dit is de eerste stook van het gemaakte voorwerp van klei, ik stook ongeveer op 1000 ⁰C). Daarna breng ik een laag glazuur op en stook het voorwerp nogmaals op een dusdanige hoge temperatuur zodat het glazuur smelt en zich hecht aan het voorwerp, meestal op 1220 ⁰C.

In de praktijk is het glazuren echter iets complexer; een glazuur is niet een soort verf. Het is vooraf niet te zien welk uiterlijk het glazuur zal krijgen na de stook. Een glazuur is ook niet zomaar op te brengen, het maakt veel verschil uit of het glazuur dik, dun en/of gelijkmatig is aangebracht. Het is daarom meestal niet mooi om het glazuur met een kwast aan te brengen. Tevens maakt het verschil op wat voor soort klei (rode of wit bakkende, maar ook aardewerk of porselein klei) het glazuur wordt aangemaakt. Tenslotte heeft de duur en de maximale temperatuur van de stook veel invloed op het uiteindelijke resultaat.

Er zijn in de handel steeds meer kant en klare glazuren te koop, deze zijn echter meestal alleen geschikt voor het stoken van voorwerpen op 1050 à 1100 ⁰C. Ik gebruik op mijn werk alleen eigen gemaakte glazuren. Het voordeel is dat ik mijn glazuren precies zo kan maken dat ze geschikt zijn voor de klei die ik gebruik en het temperatuur schema waarop ik stook. Ik gebruik verschillende soorten klei afhankelijk van het soort werk dat ik maak, ik gebruik echter altijd klei die geschikt is voor het stoken op steengoed temperatuur (1200 à 1280 ⁰C). Het voordeel van deze klei is dat het eindresultaat veel sterker is dan aardewerkklei en veel minder poreus. Tevens zijn de glazuren die hierop worden gestookt veel bestendiger tegen zuren (bijvoorbeeld vloeistoffen als citroensap en azijn zijn beruchte oplossers van zachte glazuren) en logen (zoals veel in vaatwastabletten zit). Mede door genoemde eigenschappen van scherf en glazuur zijn de voorwerpen zo weersbestendig dat ze ook in de tuin zijn te gebruiken.

Los van alle praktische overwegingen is het belangrijkste van het ontwikkelen van je eigen glazuren natuurlijk de onbeperkte mogelijkheden; de kleur, de glans, de gladheid, de mate van craquelé, alles van het glazuur heb je in de hand. Ik heb gekozen om vooral glazuren te ontwikkelen op 1220 ⁰C (cone 7 à 8) omdat op deze temperatuur de kleuren natuurlijk aandoen en passen bij het werk dat ik wil maken; het is des klei's.....