![]() |
![]() | ||
| Wat bezielt de mensheid sinds haar schepping objecten te maken in klei? Ik kan helaas deze vraag niet beantwoorden, maar begrijpen kan ik het wel; ik heb dezelfde drang. Anders dan beeldhouwers, die soms klei gebruiken als middel (een tijdelijke vorm) om tot een doel te komen (een afgietsel in brons), voel ik mij in de eerste plaats tot klei aangetrokken (de substantie waar ik uit ben getrokken). Het waarom is moeilijk te verklaren, maar hier een poging. Klei is om te beginnen een materiaal dat ideeën, emoties, gevoelens en creativiteit stimuleert. Daarbij geeft klei de mogelijkheid om een diepgeworteld verlangen te bevredigen, ik kan op een (indirecte) wijze communiceren naar mijzelf en anderen. Maar dat is niet het enige dat klei te bieden heeft, het geeft een
verbondenheid met het ontstaan van de mensheid. In een maatschappij die steeds verder staat van de schepping, geeft klei een plek waarmee ik met beide benen op de (klei)grond kan staan. In de (westerse) wereld waar technologie steeds verder voortschrijdt en mensen steeds meer vervreemden van hun omgeving geeft klei de menselijke schaal terug. Niet de hoogste wolkenkrabber of de kleinste chip, maar bij het aanschouwen van een eeuwen oude zuivere en eerlijke vorm van bijvoorbeeld een "pitcher", beleef ik het vernuft en de esthetiek van de menselijke geest.
| ||
![]() | Foto links. Venus figuur, steengoed met sinter-engobe ongeveer 20 cm hoog. Gemaakt als eindexamenopdracht, naar de “venus van Dolni Vestonice”. De Venus van Dolni Vestonice is één van oudst bekende keramische beeldjes ter wereld . Dit, ongeveer 11 cm hoge beeldje is bij benadering 25000 jaar voor Chr. (!) gemaakt uit rode klei vermengd met verpulverde verkoolde ivoor en beenderen en is tenslotte gebrand tot keramiek. Er zijn meerdere van dit soort Venussen gevonden, maar dit is de enige gemaakt van klei. De meeste zijn gemaakt van bot. Volgens de Duitse keramist Gustav Weiß verklaart dit wellicht de oorsprong van het bijbelse scheppingsverhaal dat Eva uit de rib van Adam wordt geschapen. In Genesis staan echter twee verhalen door elkaar over de schepping van de mens; in eerste instantie wordt de mens uit "het stof der aarde" (ook wel vertaald als klei, spreekt mij zeer aan en wordt ook in vele andere geloven zo omschreven, recentelijk onderzoek lijkt er overigens op te wijzen dat organisch leven is ontstaan uit een bepaald soort kleimineraal). In tweede instantie staat beschreven dat Eva wordt geschapen uit een rib van Adam. De venus van Dolni Vestonice verenigd wellicht beide verhalen, zij is immers gemaakt uit zowel bot als klei. De venus is gevonden in zuid Moravië (Slowakije) en is opgenomen in de collectie van het natuurhistorisch museum in Wenen. Dit figuurtje sprak mij zeer aan, ik ken het slechts van foto’s, maar als ik in Wenen ben zal ik haar zeker opzoeken. | ||
Al vanaf het eerste moment dat ik met klei in aanraking kwam, op de kleuterschool, was ik (en met mij, denk ik, de meeste kinderen van de klas) totaal gegrepen. Onbevangen heb ik, mensen, dieren en draken gemaakt, alles was mogelijk. Tot aan de middelbare school heb ik altijd tijdens de handvaardigheidlessen met veel plezier met klei geboetseerd. Over het algemeen figuren, maar het maken van duimen- en ringenpotjes kan ik mij nog wel herinneren. Tijdens mijn studie politicologie op de Universiteit van Amsterdam (UvA) kwam ik de eerste jaren helemaal niet meer toe aan het maken van "dingen" met klei. Ik was druk met het inburgeren als student in Amsterdam, het demonstreren tegen de minister van onderwijs Deetman etc. . Na verloop van tijd begon er toch iets aan mij te knagen, alle politieke discussies ten spijt, dacht ik toch dat ik ook met andere zaken bezig moest zijn. Ik werd een beetje moe van altijd de maatschappelijk relevante en politiek correcte discussie. Bij het leiden van een groepje eerste-jaars studenten in de zomer van 1991 in het wel en wee van het studeren op de UvA, kwam ik toevallig in een voorbeeldles van Crea, bedoeld om de eerstejaars te laten zien wat zij zoal organiseerde. Crea is een organisatie die cursussen organiseert in uiteenlopende creatieve vakken, zoals zang, dans, toneel, fotografie, tekenen en ook beeldhouwen. Het is gelieerd aan de UvA en studenten krijgen korting. De voorbeeldles die ik volgde was beeldhouwen. Benieuwd wat we te doen zouden krijgen (ik dacht aan een stuk steen om uit te houwen of zo) kregen we een stuk klei en een korte instructie. Het kwam erop neer dat we konden doen wat we wilden, en het resultaat zou worden gebakken. Een oude liefde kwam in mij boven, en ondanks dat ik er niks van bakte (figuurlijk en ook letterlijk), was mijn interesse wel weer gewekt. Aan het begin van het nieuwe schooljaar heb ik mij toen opgegeven voor de Crea cursussen, "tekenen beginners" (dit was een verplichte cursus van een jaar voor alle beeldende vakken) en "beeldhouwen voor beginners". Bij de lessen beeldhouwen werd vooral met klei geboetseerd, vaak naar model. Net als bij de lessen tekenen werd mij vooral het goed leren "zien en begrijpen van de vormen" bijgebracht. Tot twee jaar na mijn afstuderen (1995) ben ik de cursussen beeldhouwen blijven volgen. Na ongeveer een jaar les te hebben gehad, wilde ik ook graag thuis kunnen werken. Na wat informatie te hebben ingewonnen heb ik uiteindelijk in de zomer van 1992 een elektrische oven gekocht (Ve-Ka). Na deze stap kon ik ook thuis boetseren. Ik begon mij ook meer in te lezen in het onderwerp. Eén van mijn eerste boeken was "het kleiboek" van Luk Versluys. Na het lezen van meer boeken kreeg ik ook belangstelling voor de draaischijf. | |||
In 1996 heb ik mijn eerste elektrische draaischijf gekocht, (een aantal jaren later een schopschijf, zie foto rechts). Met behulp van een paar boeken heb ik daarop leren draaien. Omdat ik bij het maken van het werk op de draaischijf, nog wel (heel) wat lessen kon gebruiken ben ik opzoek gegaan naar cursussen op dit gebied. Uiteindelijk heb ik de drie jarige ambachtelijke opleiding keramische technieken van de SBB, te Gouda afgerond. Na mijn verhuizing naar Purmerend (meer ruimte) heb ik een studio ingericht, alwaar ik tegenwoordig werk.
| ![]() | ||
| Daniël | |||
| |||
| Copyright © 2006-2010, Daniël F. Bende | |||