Wabi-Sabi keramiek

Wabi-Sabi keramiek: imperfectie als schoonheidsideaal

Wabi-Sabi is een schoonheid van onvolmaakte,
vergankelijke en onvolledige objecten
Het is een schoonheid van bescheiden en nederige objecten.
Het is een schoonheid van onconventionele dingen.
(Leonard Koren)

Dit is de intrigerende inleiding van Leonard Koren’s boek “Wabi-sabi for artists, designers, poets & philosophers“. Hij introduceerde de term “Wabi-Sabi” in 1994. Maar de wortels van dit concept zijn veel ouder. De oorsprong ervan ligt in de het Chinese Taoïsme en Zen boeddhisme. Koren beschrijft de Japanse esthetiek in de kunst, literatuur, poëzie en levenswijsheid. Vanaf zijn ontwikkeling in de 15e eeuw tot heden.

Wabi-Sabi, imperfectie is schoonheid

De eerste beschrijving van deze esthetische waarden uit de Japanse cultuur, is van de hand van Japanse auteur Kakuzo Okakura. In een poging de kloof tussen de esthetische waarden van het oosten en het westen te dichten schreef hij “The Book of Tea“, verschenen in 1906. Omdat hij het zelf in het Engels schreef, maakte hij het toegankelijk voor westerse lezers die het Japans niet machtig zijn .

Waar het westen streeft naar grootsheid, perfectie en de ontkenning van verval, omarmt Wabi-Sabi de menselijke maat, het onomkeerbare en de cyclus van alles dat leeft. Deze levensopvatting heeft niet alleen de keramist veel te bieden.

Wabi

De uitdrukking “Wabi-Sabi” is relatief nieuw, maar beide woorden apart worden al eeuwen gebruikt in de Japanse cultuur. De term Wabi komt namelijk van de stam “wa”, wat betekent harmonie, vrede, rust en balans.

  • Een manier van leven, een spiritueel pad
  • Naar binnen gekeerd, het persoonlijke
  • Een filosofisch construct
  • Ruimtelijke evenementen

Sabi

De term Sabi beschrijft “de bloei van de tijd”. De natuurlijke progressie, aanslag , grijsheid, roest; de gedoofd glans van wat ooit schitterde.

  • Materiële objecten, kunst en literatuur
  • Het uitwendige, het doel
  • Esthetisch ideaal
  • Tijdelijke evenementen

Wabi-Sabi keramiek

Het is moeilijk een definitie te geven van Wabi-Sabi. Omdat deze esthetische blik wordt meer overgebracht door middel van poëzie, verhalen en beelden. Dit “verhalende weten” staat namelijk in sterk contrast met de westerse traditie van empirische onderzoek. Het zo nauwkeurig mogelijk vastleggen van feiten heeft grote voordelen in de wetenschap. Maar in de kunst biedt het “verhalende” meer ruimte voor eigen interpretatie.

Wabi-Sabi keramiek

Het is  nog moeilijker deze esthetische waarden op een bepaalde kunstvorm, zoals keramiek, te enten. Wab-Sabi keramiek neemt in de Japanse cultuur een belangrijke plaats in. Het is geen toeval dat in de meest tastbare Wabi-Sabi traditie, de thee ceremonie, keramiek zo’n belangrijke rol speelt. Raku keramiek stamt af van deze ceremonie, maar heeft in het westen een hele eigen richting gekregen.

Schoonheid zit in de vergankelijkheid en het imperfecte. Dat spreekt mij zeer aan omdat handgevormde keramiek altijd gaat over de menselijke maat, de band met het verleden, toekomst en onze sterfelijkheid. Wabi-Sabi biedt inzicht en troost. Schoonheid zit op onverwachte plekken, als je oog erop getraind is, zie je het overal.

In het blog “Wab-sabi keramiek design” onderzoek ik de concrete design keuzes.

Meer lezen over Wabi-Sabi

This post is also available in / Dit bericht is ook beschikbaar in: Engels

Daniel Bende
Daniel Bende
Keramist bij DFB-keramiek
Ontwerpt en creëert onder de handelsnaam DFB-keramiek handgedraaid figuratief steengoed keramiek.

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.