Handmade keramiek, Hand kom

Handmade keramiek, een handkus naar het verleden

Handmade keramiek is al duizenden jaren oud. Maar de beschilderingen in grotten die in de afgelopen honderd jaar over de hele wereld zijn ontdekt zijn nog veel ouder.

In 1903 werd één van de eerste grotschilderingen ontdekt in Spanje: de grot van El Castillo. Inmiddels zijn er honderden grotten ontdekt in Europa, maar ook in de rest van de wereld.

Handmade Keramiek Hand kommen biscuit

De oudste van deze afbeeldingen zijn de hand stencils. Dit zijn afdrukken van kleur pigmenten, waarbij de hand als stencil is gebruikt. Hierdoor ontstond een negatieve handafdruk, die ons nog steeds vriendelijk toe zwaait.

Het leek mij hoog tijd om terug te zwaaien….

Een handdruk van 64.000 jaar oud

Aanvankelijk werd er sceptisch gereageerd op de datering van deze grotschilderingen. In het begin van de twintigste eeuw kon men niet geloven dat de prehistorische mens in staat was kunst te maken (laat staan van deze hoge kwaliteit). Toen er echter steeds meer grotten werden ontdekt, kwam er ook steeds meer bewijs dat onze verre voorouders al duizenden jaren kunst maakte.

De precieze datering van de grotschilderingen bleek echter moeilijk. Eind vorige eeuw werd aangenomen dat een aantal van de oudste schilderingen zo’n 40.000 jaar geleden gemaakt waren.hand kom glazuur voor stook

In november 2018 toonde een wetenschappelijke studie aan dat de hand stencils uit de Maltravieso grot in Spanje 64.000 jaar oud zijn! Hiermee werd niet alleen onze kunstgeschiedenis met 24.000 jaar uitgebreid. Het toonde ook aan dat Neanderthalers al kunst maakten en niet alleen onze directe voorouders (de “anatomically modern humans”).

Een handkus van een stenentijd kunstenaar

Over de hele wereld zijn hand stencils gemaakt. In Frankrijk en Spanje zijn zeer veel vondsten gedaan, maar ook in Indonesië, Zuid-Afrika en Australië. Op iedere plek op onze planeet hebben kunstenaars van duizenden jaren geleden ons gegroet.

Er zijn ook veel studies gedaan hoe deze hand stencils zijn gemaakt. Volgens sommige wetenschappers stopten de mensen de pigmenten (rode aarde, houtskool e.d.) in hun mond en spuwden het in kleine korte stoten uit. Volgens anderen gebruikten ze blaaspijpjes (een rietje of een hol botje), één in hun mond en één in een container (bijvoorbeeld een schelp) en bliezen ze de pigmenten op de rotswand.

Hoe deze kunstenaars hun ambacht ook uitvoerden, het resultaat is een handkus die zij naar onze tijd hebben geblazen.

Zwaaien naar het verleden

Hand stencils zijn fascinerend, mooi en een zeer oude traditie. Het leek mij hoog tijd om terug te zwaaien naar de kunstenaars uit de steentijd. Ik miste alleen een grot om in te kruipen. Ik gebruikte daarom mijn “man cave” (het atelier) om mijn handkus te maken…

Een paar aanpassingen moest ik maken. In plaats van een rotswand gebruikte ik de kommen die ik heb gedraaid op de draaischijf. Eenmaal gebakken is het “steengoed”, dus bijna hetzelfde.

Daarnaast wilde ik mijn pigment (Terra Sig) niet in mijn mond nemen en op de kommen spuwen. Een verfblaaspijpje leek mij veel beter (en smakelijker).

verfblaaspijpje met hand stencil

En oh ja, mijn hand was veel te groot voor de kommen, dus ik heb een papieren stencil gebruikt. Die heb ik even verkleind en geprint. Dus oké, ik heb het niet helemaal op de traditionele manier gedaan… Maar ja, ik heb in ieder geval beleefd terug gegroet, op mijn manier 🙂

Handmade keramiek met een handkus

In een studie uit 2013 bleek dat het merendeel van de hand afdrukken in de Europese grotten door vrouwen zijn gemaakt. Het was tijd dat ook een mannenhand werd vereeuwigd. Iemand moest dat doen…..

Hand gemaakt keramiek hand kom

Nu in m’n Etsy Shop

Wil je ook een handgroet van handmade keramiek? Neem een kijkje in mijn Etsy shop. Wie weet eet jij binnenkort je ontbijt met een groet naar kunstenaars van duizenden jaren geleden…

This post is also available in / Dit bericht is ook beschikbaar in: Engels

Daniel Bende
Daniel Bende
Keramist bij DFB-keramiek
Ontwerpt en creëert onder de handelsnaam DFB-keramiek handgedraaid figuratief steengoed keramiek.

2 gedachten over “Handmade keramiek, een handkus naar het verleden”

  1. Mooi stukje geschiedenis Daniel.
    Ik kende het “handstencil” nog niet.
    Onvoorstelbaar dat deze stoffen soms met de mond op muren gespoten werden! Niet echt gezond…..
    Heel leuk dat jij er een moderne twist aan hebt gegeven!

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.